Studio

Kompensacja skurczu odlewniczego

Kompensacja skurczu odlewniczego to powiększenie modelu CAD przed drukiem o współczynnik odpowiadający skurczowi stopu podczas krzepnięcia. Metal kurczy się, gdy stygnie, więc odlew wychodzi mniejszy niż wzorzec. Model powiększony z góry daje po odlaniu wyrób o docelowym wymiarze.

Skąd się bierze skurcz

Ciekły metal zajmuje większą objętość niż ten sam metal po zastygnięciu. Odlew jest więc nieco mniejszy od wnęki, którą wypełnił, a wnęka ma wymiar wzorca. Skurcz zależy od stopu, a nie od kształtu wyrobu, dlatego każdy stop ma własny współczynnik. Wzorzec drukuje się o ten współczynnik większy niż wyrób gotowy.

Współczynniki stopów

Współczynniki trzymamy w jednej tabeli, z której korzystają kalkulator skurczu, generator pierścionków i wycena masy. Dzięki temu każde z tych miejsc liczy tak samo. Aktualne wartości stoją poniżej.

StopMnożnik modelu
Srebro 800x1,017
Srebro 925x1,016
Au 9Kx1,021
Au 585 (14K)x1,0196
Au 750 (18K)x1,018

Od wymiaru gotowego do wymiaru modelu

Rachunek ma zawsze ten sam łańcuch: wymiar gotowego wyrobu, minus naddatek, razy skurcz, daje wymiar modelu. Naddatek to metal, który zniknie przy szlifowaniu. Otwór obrączki szlifujemy zawsze, a szlif otwór powiększa, więc model musi mieć otwór mniejszy od docelowego i naddatek się odejmuje. Przy powierzchni zewnętrznej pod poler lustrzany naddatek się dodaje, bo szlif zdejmuje materiał z zewnątrz. Powierzchnie zdobione, czyli tekstura, młotkowanie, grawer i relief, naddatku nie dostają nigdy, bo szlif zabrałby wzór.

Przykład: otwór obrączki ze srebra 925 o średnicy docelowej 17 mm: 17 mm minus 0,15 mm naddatku daje 16,85 mm, razy 1,016 daje 17,12 mm w modelu.

Najdroższy błąd: podwójna kompensacja

Jeśli ktoś powiększy model o skurcz, a odlewnia powiększy go jeszcze raz, wyrób wychodzi o dwa do czterech rozmiarów za duży, a kruszec, kolba i doba pieca są stracone. Dlatego przy odlewie z pliku nie pytamy o to zaznaczanym haczykiem, który da się kliknąć bez czytania. Trzeba wskazać stan pliku: wymiary gotowego wyrobu albo model już powiększony. W drugim wypadku podajesz stop, dla którego skalowano, a my dodajemy tylko różnicę wobec stopu zamówienia. Własnego mnożnika nie przyjmujemy, bo literówka w polu tekstowym nie ma wtedy jak trafić do wyrobu.

Granice rachunku

Skurcz nie jest jedynym źródłem rozbieżności. Gdy otwór zmierzony w pliku różni się od podanego rozmiaru palca ponad tolerancję procesu, zamówienie zatrzymujemy i pytamy, bo roztoczenie otworu zabiera grubość szyny i nie wolno go robić bez ustaleń.

Typowe błędy

Na co trzeba uważać:

  • brak kompensacji, przez co odlew wychodzi mniejszy niż projekt
  • podwójna kompensacja pliku, który jest już powiększony
  • współczynnik dla złego stopu, na przykład srebra zamiast złota
  • pominięty naddatek na szlif otworu, przez który obrączka wychodzi za luźna
  • naddatek na powierzchni zdobionej, który po szlifie zabiera wzór

Najczęstsze pytania

Co to jest kompensacja skurczu odlewniczego?

To powiększenie modelu przed drukiem o skurcz stopu, żeby gotowy odlew miał docelowy wymiar. Bez niej odlew wychodzi mniejszy niż zaprojektowany model.

Czy muszę sam powiększyć model?

Nie. Wystarczy podać wymiary gotowego wyrobu, a resztę dodajemy my. Jeśli model jest już powiększony, wskaż stop, dla którego go skalowano, żeby skurcz nie wszedł dwa razy.

O ile powiększyć model dla srebra, a o ile dla złota?

Współczynnik zależy od stopu. Wartości dla Ag 925 i dla złota stoją w tabeli na tej stronie oraz w kalkulatorze skurczu.

Dlaczego otwór w modelu jest mniejszy niż docelowy?

Bo otwór szlifujemy po odlewie, a szlif go powiększa. Metal, który zniknie, trzeba zostawić w modelu jako naddatek.

Zrobimy to dla Ciebie

Odlew z metali szlachetnych

Wzorzec, model 3D albo pomysł. Srebro i złoto, kruszec własny lub powierzony.

od 710,00 zł